Παρέμβαση Υφυπουργού Εξωτερικών, Γιάννη Αμανατίδη στην Μεσογειακή Διάσκεψη του ΟΑΣΕ (Βιέννη)
Κύριε Πρόεδρε,
Εξοχώτατοι Υπουργοί,
Κύριε Γενικέ Γραμματέα του ΟΑΣΕ,
Κυρίες και κύριοι,
Πρώτα απ’ όλα, θα ήθελα να ευχαριστήσω τους οικοδεσπότες μας για τη θερμή φιλοξενία, αλλά και για το ότι μας προσφέρουν, σήμερα, την ευκαιρία ενός χρήσιμου διαλόγου με τους Μεσογειακούς μας Εταίρους.
Τα τελευταία έτη, ζούμε σε ένα διαρκώς επιδεινούμενο περιβάλλον ασφαλείας. Συνεχιζόμενες και αναδυόμενες συγκρούσεις, όπως αυτές στην Ουκρανία, στη Συρία, στο Ιράκ και στη Λιβύη, παλιές και νέες σοβαρές απειλές και προκλήσεις, όπως η άνευ προηγουμένου μεταναστευτική και προσφυγική κρίση, η ανησυχητική αύξηση των τρομοκρατικών επιθέσεων, η επικίνδυνη εξάπλωση του βίαιου εξτρεμισμού και της ριζοσπαστικοποίησης, το κρίσιμο πρόβλημα των ξένων τρομοκρατών μαχητών, και η επιδείνωση της εμπορίας και παράνομης διακίνησης ανθρώπων, του οργανωμένου εγκλήματος και της παράνομης διακίνησης ναρκωτικών και όπλων, έχουν πολλαπλές και αρνητικές επιπτώσεις στον ΟΑΣΕ και στην περιοχή της Μεσογείου και πέραν αυτών.
Η κρίσιμη αυτή κατάσταση καθιστά επιτακτική ανάγκη για τον ΟΑΣΕ να εμβαθύνει περαιτέρω το διάλογό του με τους Μεσογειακούς μας Εταίρους και να τον καταστήσει περισσότερο προσανατολισμένο σε αποτελέσματα. Θα πρέπει να ενισχύσουμε τη συνεργασία μας, καθιστώντας την πιο ενεργητική.
Λόγω της μοναδικής της θέσης σε ένα γεωγραφικο και πολιτιστικό σταυροδρομι μεταξύ Βορρά και Νότου, Ανατολής και Δύσης, η χώρα μου αποτελεί έναν πυλώνα σταθερότητας σε μία κατά τα άλλα ταραχωδη περιοχή. Έχουμε και την ικανότητα και την πολιτική βούληση να αναλάβουμε έναν διαμεσολαβητικό ρόλο στη γειτονιά μας. Στις προσπάθειές μας αυτές, ο διαπολιτισμικός και διαθρησκειακός διάλογος, καθως φέρνει κοντά νέους ανθρώπους από τη γειτονιά μας, μπορεί να λειτουργήσει ως μέσο για να ξεπεραστούν στερεότυπα και να αμβλυνθουν εντάσεις, διαδραματίζοντας κεντρικό ρόλο. Σε αυτό το πλαίσιο, η χώρα μου έχει ξεκινήσει διάφορες πρωτοβουλίες, με στόχο να συζητηθούν τρόποι αντιμετώπισης των κοινών μας προβλημάτων, σε μία προσπάθεια να συνεισφέρουμε στην ασφάλεια και τη σταθερότητα στην περιοχή του ΟΑΣΕ και της Μεσογείου.
Σημαντική ώθηση στην κατεύθυνση αυτή έδωσε η Διάσκεψη των Αθηνών των ηγετών των επτά μεσογειακών κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με πρωτοβουλία του Έλληνα Πρωθυπουργού, κ. Αλέξη Τσίπρα, η οποία κατέληξε στη διακήρυξη ότι το κοινό ευρωπαϊκό εγχείρημα (project) πρέπει να οικοδομηθεί σε μία Μεσόγειο που θα αποτελεί περιοχή ειρήνης, σταθερότητας και ευημερίας, θέτοντας προτεραιότητες και μέτρα.
Ειδικότερα στο κεφάλαιο ενίσχυσης της συνεργασίας στη Μεσόγειο και με τα αφρικανικά κράτη προτείνεται, μεταξύ άλλων, η ενίσχυση των διπλωματικών προσπαθειών για επίλυση των κρίσεων και συνεισφορά στην ειρήνη και τη σταθερότητα στην ευρύτερη γειτονιά. Παράλληλα, προτείνεται η κλιμάκωση της συνεργασίας και της χρηματοδότησης με στόχο να στηριχθούν οι προσπάθειες των εταίρων να διασφαλίσουν την ειρήνη στα εδάφη τους, να δώσουν μάχη κατά της παράνομης μετανάστευσης και να τονώσουν την οικονομική τους ανάπτυξη.
Επιπλέον μία σειρά πρωτοβουλιών υπό την αιγίδα του ελληνικού Υπουργείου Εξωτερικών και προσωπικά του Υπουργού Εξωτερικών, κ. Νίκου Κοτζιά αναπτύχθηκαν όλο το προηγούμενο διάστημα:
-Συνάντηση διαθρησκευτικού διαλόγου μεταξύ Χριστιανών και Μουσουλμάνων θρησκευτικών ηγετών διοργανώθηκε τον Σεπτέμβριο του 2015, στην Αθήνα, ύστερα και από πρωτοβουλία του Οικουμενικού Πατριαρχείου της Κωνσταντινούπολης.
-Διεθνής Διάσκεψη για το Θρησκευτικό και Πολιτιστικό Πλουραλισμό και την Ειρηνική Συνύπαρξη στη Μέση Ανατολή, τον Οκτώβριο του 2015, στην Αθήνα. Η Διάσκεψη ασχολήθηκε με την επείγουσα ανθρωπιστική κρίση που αυτή τη στιγμή αντιμετωπίζουν θρησκευτικές κοινότητες και πολιτιστικές οντότητες στην περιοχή, και η οποία προκαλείται από τις συνεχιζόμενες συγκρούσεις, τις εντάσεις και τον εξτρεμισμό. Ένα Κέντρο για το Θρησκευτικό Πλουραλισμό στη Μέση Ανατολή ιδρύθηκε σε συνέχεια της Διάσκεψης.
-Με πρωτοβουλία, επίσης, του Υπουργού Εξωτερικών, κ. Νίκου Κοτζιά συγκλήθηκε Υπουργική Διάσκεψη για τη Σταθερότητα και την Ασφάλεια, στη Ρόδο, στις 8 και 9 Σεπτεμβρίου του τρέχοντος έτους, με τη συμμετοχή πέντε κρατών μελών της ΕΕ (Ελλάδας, Κύπρου, Βουλγαρίας , Ιταλίας και Σλοβακίας), μίας υποψήφιας χώρας (της Αλβανίας) και πέντε χωρών της περιοχής Μέσης Ανατολής και Βορείου Αφρικής (Αιγύπτου, Λιβάνου, Λιβύης, Τυνησίας και Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων).
Η Διάσκεψη αποσκοπούσε στην ενίσχυση του διαλόγου και της συνεργασίας μεταξύ των χωρών της Ανατολικής Μεσογείου και των γειτονικών τους χωρών, κατά την αντιμετώπιση των κοινών προκλήσεων που απειλούν τη σταθερότητα της ευρύτερης περιοχής, όπως οι διενέξεις, η τρομοκρατία, η ριζοσπαστικοποίηση και η προσφυγική κρίση.
Ακόμη, μέσω της ενίσχυσης της συνεργασίας τους, οι συμμετέχουσες χώρες συμφώνησαν να αναπτύξουν συνέργειες στους τομείς της οικονομίας, των μεταφορών, της ενέργειας, της παιδείας και του πολιτισμού, της καταπολέμησης της διαφθοράς, της ανεκτικότητας, κοινά προγράμματα στους τομείς της ενέργειας και της πράσινης τεχνολογίας, των μεταφορών, της μετανάστευσης, της ανταλλαγής πληροφοριών για την αντιμετώπιση προκλήσεων ασφαλείας, της καταπολέμησης της τρομοκρατίας και της ενίσχυσης της θέσης των νέων.
Η εκπαίδευση αναγνωρίστηκε, ιδιαίτερα, ως τομέας υψίστης προτεραιότητας.
Όσον αφορά στην αντιμετώπιση της ριζοσπαστικοποίησης, οι συμμετέχοντες αναγνώρισαν ότι, αν και τα μέτρα που είναι προσανατολισμένα στην ασφάλεια είναι αναγκαία για την πρόληψη τρομοκρατικών επιθέσεων και την άσκηση πίεσης στις τρομοκρατικές οργανώσεις, την ίδια στιγμή δεν μπορούν να λύσουν το πρόβλημα στη ρίζα του. Έμφαση θα πρέπει να δοθεί όχι μόνο σε θέματα ασφάλειας, αλλά και στην αντιμετώπιση της ριζοσπαστικοποίησης, του εξτρεμισμού και της θρησκευτικής μισαλλοδοξίας. Υπό αυτή την έννοια, οι συμμετέχοντες αποφάσισαν να συστήσουν μία Επιτροπή για να διερευνήσει και να υλοποιήσει προγράμματα. Η Επιτροπή αυτή θα αναλάβει, μεταξύ άλλων, κοινές πρωτοβουλίες με στόχο βασικές ομάδες νέων, οι οποίοι είναι ευάλωτοι στο κήρυγμα του μίσους και του εξτρεμισμού.
Επιπλέον, κατά την Άτυπη Υπουργική Σύνοδο του ΟΑΣΕ στο Πότσνταμ, την 1η Σεπτεμβρίου, προτάθηκε η δημιουργία, με τη βοήθεια του ΟΑΣΕ και επί τη βάσει των προτύπων του, μιας περιφερειακής δομής στην Ανατολική Μεσόγειο, που θα προωθήσει την ασφάλεια, τον έλεγχο των όπλων και τον αφοπλισμό.
Κυρίες και κύριοι,
Πιστεύω ότι η εκπαίδευση είναι το κλειδί για την πρόληψη του βίαιου εξτρεμισμού και της ριζοσπαστικοποίησης που οδηγούν στην τρομοκρατία, μέσω της εξάλειψης των διακρίσεων και της ενίσχυσης της ανεκτικότητας που είναι υψίστης σημασίας. Ταυτόχρονα, όμως, είναι ζωτικής σημασίας να προσφέρουμε εναλλακτικές λύσεις στους νέους και να αναπτύξουμε πολιτικές που θα προωθούν την ενσωμάτωσή τους στις κοινωνίες.
Στην ενίσχυση του διαλόγου και της εποικοδομητικής μας συνεργασίας με τους Μεσογειακούς μας Εταίρους για την πρόληψη και αντιμετώπιση αυτών των ακανθωδών ζητημάτων, θα πρέπει να ακολουθήσουμε μία διατομεακή προσέγγιση. Οι προσπάθειές μας πρέπει, κυρίως, να βασίζονται σε συγκεκριμένες ανάγκες, ενδιαφέροντα και προτεραιότητες που προσδιορίζονται και από τις δύο πλευρές.
Κλείνοντας, θα ήθελα να υπογραμμίσω την ανάγκη να εντείνουμε περαιτέρω τη συνεργασία και το συντονισμό μας με άλλους συναφείς διεθνείς και περιφερειακούς Οργανισμούς, κατά συμπληρωματικό τρόπο.
Σας ευχαριστώ για την προσοχή σας.