Όπως ίσως γνωρίζετε στην οργάνωσή μας που λειτουργούμε εδώ και 23 χρόνια, την Διακοινοβουλευτική Συνέλευση Ορθοδοξίας μετέχουν επίσημες Κοινοβουλευτικές αντιπροσωπείες είκοσι πέντε χωρών, καθώς επίσης και πέντε ομάδες βουλευτών από άλλα κοινοβούλια. Προσπαθούμε εδώ και 23 χρόνια να ψάξουμε να βρούμε, να αναδείξουμε και να προτείνουμε στον κόσμο τις αρχές εκείνες του χριστιανισμού και της ορθοδοξίας που μπορούν να δώσουν μια ζωογόνα ανάσα στον σύγχρονο κόσμο μας, των σκληρών προβλημάτων και απαιτήσεων.
Με μεγάλη συγκίνηση τιμούμε σήμερα όλους εκείνους που έχασαν τη ζωή τους σε ό, τι πιο καταστροφικό δυστυχώς έχει να επιδείξει ο άνθρωπος: τον πόλεμο. Τιμούμε τα θύματα του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου.
Σήμερα, στην όμορφη πόλη του Ντίσελντορφ που την κατέστρεψε η μανία του πολέμου, εβδομήντα χρόνια μετά, ας ξαναπροσπαθήσουμε να δώσουμε απαντήσεις στα ερωτήματα που άφησε πίσω του. Για να μην επαναληφτεί ποτέ ξανά.
Πολλά έθνη τιμούν εφέτος την 70η επέτειο από τη λήξη του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου. Κάθε λαός το πράττει με διαφορετικά συναισθήματα, ανάλογα με τη μοίρα που του επεφύλαξε η συγκυρία. Είτε, όμως, πρόκειται για νίκη είτε για ήττα, ο Μάιος και ο Σεπτέμβριος του 1945 ήταν δύο μήνες αποφασιστικής ιστορικής σημασίας για την Ευρώπη και τον κόσμο.
Ο μεγάλος Γερμανός θεολόγος και μάρτυρας της ναζιστικής θηριωδίας, Ντίτριχ Μπονχέφερ, είχε γράψει στο ξεκίνημα του πολέμου: «Θα πρέπει να ζήσουμε μέσα σε αυτή τη δύσκολη περίοδο της εθνικής μας ιστορίας για τους χριστιανούς της Γερμανίας... Οι χριστιανοί της Γερμανίας πρόκειται να αντιμετωπίσουν το τρομερό δίλημμα είτε να επιθυμούν την ήττα του έθνους τους, ώστε να καταφέρει να επιβιώσει ο χριστιανικός πολιτισμός είτε να θέλουν τη νίκη του έθνους τους καταστρέφοντας έτσι τον πολιτισμό μας. Εγώ γνωρίζω ποια από αυτές τις εναλλακτικές λύσεις θα πρέπει να επιλέξω».
Οι εκατομμύρια ανθρώπινες ιστορίες πόνου και θανάτου εκείνης της περιόδου μάς δείχνουν, πως όταν ο άνθρωπος σκέφτεται μόνον τον εαυτό του, τα συμφέροντά του και τοποθετεί το εγώ του στο κέντρο, όταν επιτρέπει στον εαυτό του να γοητευτεί από τα είδωλα της κυριαρχίας και της εξουσίας, όταν βάζει τον εαυτό του στη θέση του Θεού, τότε όλες οι σχέσεις διαρρηγνύονται και τα πάντα εισέρχονται στην τροχιά του ολέθρου. Τότε ανοίγει η πόρτα προς τη βία, την αδιαφορία και τη σύγκρουση.
Οι μνήμες από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο και τις επόμενες δεκαετίες της προσπάθειας ανόρθωσης, δεν μπορεί παρά να προκαλούν στους Χριστιανούς την επιθυμία για μια νέα κοινωνική πραγματικότητα, ικανή να σέβεται τον άνθρωπο και την αξιοπρέπειά του.
Η ψυχή και η πνευματική διάσταση της Ευρώπης οφείλουν να εμπεριέχουν μία ηθική που θα αντλεί από την ουσία του Χριστιανισμού και θα προωθείται από τις χριστιανικές εκκλησίες, αλλά θα είναι ανοικτή στην εποχή μας και θα μπορεί να χρησιμοποιηθεί από τους μη χριστιανούς. Αυτό σημαίνει ότι η Ευρώπη χρειάζεται, επίσης, έναν νέο οικουμενικό ανθρωπισμό, ο οποίος θα ενώνει και θα εμπνέει χωρίς αποκλεισμούς και θα λαμβάνει τα απώτερα ερείσματα και τα πρότυπά του από τις μεγάλες θρησκείες, ειδικά εκείνες, που όπως ο Ιουδαϊσμός και το Ισλάμ, έχουν στενή σχέση με τον Χριστιανισμό.
Η ευρωπαϊκή κοινωνική τάξη χρειάζεται να αρτιώνεται ως μία κοινωνία, στην οποία τα ανθρώπινα όντα θα απολαμβάνουν ίσα δικαιώματα, θα ζουν σε αλληλεγγύη με τον άλλον και θα προσπαθούν να ξεπεράσουν την ολοένα και πιο μεγάλη άβυσσο μεταξύ πλουσίων και φτωχών. Μία πλουραλιστική ευρωπαϊκή τάξη που θα σέβεται και θα προωθεί την πολυφωνία των πολιτισμών, των παραδόσεων και των λαών, όπου δεν θα υπάρχει χώρος για την ξενοφοβία και τον ρατσισμό. Μία κοινωνία που θα δημιουργεί τις προϋποθέσεις για την ειρήνη μεταξύ των εθνών μέσα από την ενότητα και την ειρήνη μεταξύ των θρησκειών. Αυτός ο τύπος κοινωνίας δεν πρέπει να αποτελείται από κυρίαρχους και ελάσσονες πολιτισμούς και θρησκείες αλλά να υφίσταται ως ένα οργανικό σύνολο, στο οποίο ο κάθε πολιτισμός συμβάλλει με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του.
Οι φιλοσοφικές υποθέσεις, οι κυρίαρχες αξίες, οι κοινωνικές ανέσεις, τα έθιμα και η γενική άποψη για τη ζωή διαφέρουν σημαντικά μεταξύ των πολιτισμών. Η αναζωογόνηση της θρησκείας στις περισσότερες περιοχές του κόσμου ενισχύει αυτές τις πολιτιστικές διαφορές. Τα διαφορετικά είδη κουλτούρας αλλάζουν και η φύση της επιρροής τους στην πολιτική και την οικονομία διαφοροποιείται από περίοδο σε περίοδο. Μόνον η ενοποιητική και διαλεκτική πολιτιστική προοπτική μπορεί να επιφέρει μια δίκαιη και σταθερή ευρωπαϊκή τάξη. Από αυτή την άποψη, ο πολιτισμός και η θρησκεία δεν πρέπει να γίνονται εργαλεία εξαναγκασμού υπακοής στο όραμα μίας ηγεμονικής δύναμης. Κάθε θρησκεία αποτελεί ένα συστατικό μέρος της ευρωπαϊκής πραγματικότητας και οφείλει να προβάλει και να υπερασπίζεται την ανθρώπινη αξιοπρέπεια και τον αμοιβαίο σεβασμό, που συνιστούν τα θεμέλια της συνύπαρξης μεταξύ διακριτών αντιλήψεων, όπως αντιπροσωπεύονται από διαφορετικούς πολιτισμούς.
Σήμερα είναι επιτακτική μία νέα δέσμευση από πλευράς των Χριστιανών για την αντιμετώπιση της βίας στον σύγχρονο κόσμο. Όχι μόνον να την καταγγείλουν και να την καταπολεμήσουν στην πολιτική, οικονομική και κοινωνική της διάσταση, αλλά να αποκηρύξουν κάθε δράση που μειώνει και περιθωριοποιεί τον άνθρωπο.
Στην ουσία της διδασκαλίας της Ορθοδοξίας και των άλλων χριστιανικών Εκκλησιών, η πραγματική αμφισβήτηση της βίας δεν μπορεί να είναι άλλη από την οικοδόμηση μιας κοινωνίας που βασίζεται σε αυτές τις αρχές, όπου κάθε άνθρωπος έχει τη θέση του και την αξία του, όπου τα δικαιώματά του και η αξιοπρέπεια είναι απόλυτα σεβαστές.
Σ αυτή λοιπόν την προσπάθεια ας μην λείψει κανείς!
Αθήνα 2 Οκτωβρίου 2015