- Θα ήθελα ένα πρώτο σχόλιό σας για αυτή την πρώτη διάσκεψη των Αθηνών για την ειρήνη στη Μέση Ανατολή;
Η Διάσκεψη των Αθηνών είναι ένα πρώτο, σημαντικό βήμα διαλόγου και μία βάση κατανόησης μεταξύ σημαντικών πολιτικών, θρησκευτικών και ακαδημαϊκών προσωπικοτήτων της Μέσης Ανατολής αλλά και των χωρών, που ενδιαφέρονται για την πολιτική και ανθρωπιστική κατάσταση της περιοχής. Το επίπεδο των συμμετοχών ήταν ιδιαίτερα υψηλό όπως και το περιεχόμενο των παρεμβάσεων. Κοινός τόπος όλων στάθηκε η καταδίκη των παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, των τρομοκρατικών ενεργειών και του βίαιου εξτρεμισμού εναντίον θρησκευτικών και πολιτιστικών κοινοτήτων, στο πλαίσιο των παρατεταμένων συγκρούσεων, ιδιαίτερα στη Συρία και το Ιράκ, καθώς και η ανάγκη ενίσχυσης των διεθνών προσπαθειών για την άμεση ανθρωπιστική αρωγή αυτών των κοινοτήτων.
- Θα έχει και συνέχεια αυτή η πρωτοβουλία; Δηλαδή, μπορεί να καθιερωθεί ως θεσμός μέσα από τον οποίο η Αθήνα θα διαδραματίζει θεσμικό και τον ιστορικό της ρολό λόγω της γεωπολιτικής θέσεώς της;
Αυτό είναι ακόμα ένα από τα αποτελέσματα της Διάσκεψης και έχει περιληφθεί στην τελική, κοινή δήλωση της προεδρίας. Η δημιουργία ενός μηχανισμού εποπτείας με έδρα την Αθήνα, ο οποίος μπορεί να λάβει τη μορφή κέντρου ή παρατηρητηρίου, που θα εξετάζει την κατάσταση, όσον αφορά τη θρησκευτική και πολιτική ελευθερία στη Μέση Ανατολή και τη νοτιοανατολική Μεσόγειο. Πολύ σωστά επισημαίνετε τον θεσμικό και ιστορικό ρόλο της χώρας μας διότι, ακριβώς, αυτή η ιστορική κληρονομιά και η διαχρονική, στενή φιλία με τους λαούς τόσο στην Εγγύς Ανατολή όσο και στην ευρύτερη Νοτιοδυτική Ασία παρέχουν στην Ελλάδα την προνομία να μπορεί να υφίσταται ως ένας αξιόπιστος μεσολαβητής μεταξύ των κρατών.
- Ως προς τη δημιουργία του διεθνούς παρατηρητηρίου η Αθήνα θα προχωρήσει παρά τις όποιες έστω ελάχιστες ενστάσεις κάποιων χωρών;
Η βούληση της ηγεσίας του Υπουργείου είναι να προχωρήσει και, θεωρώ, ότι σταδιακά και με τη δράση αυτού του οργάνου θα πεισθούν ακόμη και όσοι εξέφρασαν επιφυλάξεις για τη χρησιμότητά του.
- Ποια τα οφέλη που θα μπορούσε να αποκομίσει η Ελλάδα από αυτήν τη διπλωματική πρωτοβουλία; Πού στόχευε, δηλαδή, πέρα από το να ξαναβάλει την Ελλάδα στην σκακιέρα της διεθνούς διπλωματίας;
Στην προστασία της ανθρώπινης ζωής και αξιοπρέπειας, στην προστασία των πολιτιστικών και θρησκευτικών δικαιωμάτων και εντέλει της ειρήνης στην περιοχή, μέσα από την καλλιέργεια του κλίματος εμπιστοσύνης που θα μπορέσει να αμβλύνει ή και να σταματήσει το προσφυγικό κλίμα από τις περιοχές αυτές.
- Η κυβέρνηση αυτή έχει κατανοήσει πλήρως ή τουλάχιστον όσο χρειάζεται την ανάγκη αναζωπύρωσης της θρησκευτικής διπλωματίας; Διότι αν και υπάρχει στο ΥΠΕΞ η διεύθυνση εκκλησιών εν τούτοις το τμήμα σχεδόν βρίσκεται σε απραξία;
Η Θρησκευτική Διπλωματία είναι ένας κρίσιμος και ιδιαίτερα προνομιακός για τη χώρα μας τομέας της Διπλωματίας. Η δυναμική επανεμφάνιση της δημόσιας θρησκείας στην παγκόσμια σκηνή έχει πολύπλοκες επιπτώσεις. Ο κόσμος υφίσταται μία πληθωριστική τάση θρησκευτικών κοινοτήτων, θεολογιών και κινήσεων με ευρύτατες δημόσιες συνέπειες. Και δεν υπάρχει λόγος να πιστεύουμε, ότι αυτή η κατάσταση θα αλλάξει σύντομα.
Με δεδομένο ότι οι θρησκευτικοί παράγοντες συνεισφέρουν μία νέα διάσταση εμπιστοσύνης και νομιμοποίησης και, ως εκ τούτου, αυξημένης επιρροής στη διπλωματική διαδικασία η κυβέρνηση επιδιώκει τον διάλογο και τη συνεργασία μαζί τους και τη δυναμική αξιοποίηση αυτής της εμπειρίας.
Θα διαφωνήσω με την άποψη ότι το ζήτημα των Εκκλησιών βρίσκεται σε απραξία. Έχουν αξιοποιηθεί όλες οι δυνατότητες που έχει με τον καλύτερο τρόπο όλο το προηγούμενο διάστημα. Οι περισσότερες από αυτές σωστά δεν βλέπουν το φως της δημοσιότητας.
- Ποια εικόνα έχετε σχηματίσει για τη συνολική εικόνα της Ορθοδοξίας στον κόσμο; Γνωρίζω ότι είχατε πολλές διμερείς επαφές ως αρμόδιος τη τάξει υφυπουργός με την ευκαιρία της διάσκεψης αυτής μιλήσατε με όλους τους ορθοδόξους εκπροσώπους;
Με τους Ορθοδόξους Προκαθημένους συνεργαζόμαστε πριν ακόμα την ανάληψη των καθηκόντων μου στην κυβέρνηση, με δεδομένο ότι από την προηγούμενη κοινοβουλευτική περίοδο είχα την ευθύνη της πολιτικής του ΣΥΡΙΖΑ επί των θρησκευμάτων. Η συνεργασία μας είναι πάντοτε ουσιαστική και ειλικρινής. Οι άνθρωποι της πίστης και της ελπίδας είναι, ταυτόχρονα, ρεαλιστές, που δεν κλείνουν τα μάτια τους στην πραγματικότητα με όλες τις θετικές και αρνητικές πτυχές της. Η εικόνα της Ορθοδοξίας παγκοσμίως είναι μίας ρωμαλέας πνευματικής δύναμης, που παρά τα όποια εσωτερικά της προβλήματα και τις εξωτερικές αντιξοότητες μπορεί να αρθρώνει ισχυρό και πειστικό λόγο όχι αποκλειστικά θεολογικό αλλά και για θέματα πολιτισμού, πολιτικής, περιβάλλοντος και ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Η Ορθοδοξία καταφέρνει την υπέρβαση των πολιτικών συνόρων, των φυλετικών και πολιτιστικών διαφορών, των πολιτικών ή ιδεολογικών επιλογών, ανεξάρτητα από οποιαδήποτε συγκεκριμένη κοινωνική κατάσταση.
- Υπήρξε κάποια πρόοδος στο ζήτημα που έχει δημιουργηθεί μεταξύ Πατριαρχείου Αντιοχείας και Ιεροσολύμων; Θα αναλάβει το υπουργείο κάποια πρωτοβουλία να πέσουν οι τόνοι;
Από τις συναντήσεις με τους δύο Προκαθημένους έγινε σαφές ότι και οι δύο Εκκλησίες επιθυμούν την άμεση εξεύρεση λύσης και τη διευθέτηση του προβλήματος εκκλησιαστικής δικαιοδοσίας του Κατάρ. Προσωπικά θεωρώ, ότι οφείλει να επικρατήσει το πνεύμα της χριστιανικής αγάπης μεταξύ των δύο παλαίφατων Πατριαρχείων και με σεβασμό του εκκλησιαστικού κανονικού δικαίου να θεραπευθεί αυτή η κατάσταση. Από πλευράς μας είμαστε πρόθυμοι να παράσχουμε οποιαδήποτε αρωγή ζητηθεί σχετικά με τη διευκόλυνση των διαπραγματεύσεων.
- Το 2016 έχει αναγγελθεί η Μεγάλη Πανορθόδοξη Σύνοδος μετά από 1200 χρόνια και πλέον από την τελευταία Οικουμενική Σύνοδο πριν το Σχίσμα. Η Ελλάδα, το ΥΠΕΞ δηλαδή, έχει κάνει κάποιο σχεδιασμό ώστε αυτή η μεγάλης ιστορικής σημασίας συνάντηση να τύχει της δέουσας διπλωματικής προσοχής εκ μέρους της χώρας όπως αντίστοιχα πράττει η Μόσχα και το Κρεμλίνο προσωπικά;
Την ευθύνη για τον συντονισμό και την διεξαγωγή των εργασιών της Μεγάλης Συνόδου έχει το Οικουμενικό Πατριαρχείο και υπό την προεδρία εκπροσώπων του συνεδριάζει η Διορθόδοξη Προπαρασκευαστική Επιτροπή, μέσω της οποίας διευθετούνται όλα τα θέματα που αφορούν τη Σύνοδο. Οι συζητήσεις στην Επιτροπή δείχνουν, ότι έχουν λυθεί τα σοβαρότερα οργανωτικά ζητήματα και μέσα στο 2016 θα διεξαχθεί αυτό το εξαιρετικής σημασίας γεγονός. Ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος με ενημέρωσε αναλυτικά για την πορεία της διοργάνωσης και τη σημασία που θα έχει η Σύνοδος για την εσωτερική ζωή της Εκκλησίας και την ενότητα των Ορθοδόξων. Παρότι δεν εμπλεκόμαστε ως φορέας στη διεξαγωγή της Συνόδου είναι δεδομένο ότι στηρίζουμε τις πρωτοβουλίες τόσο του Οικουμενικού Πατριαρχείου όσο και των άλλων Πατριαρχείων της Ανατολής για την προαγωγή του διαλόγου και της ενότητας.
- Το 2016 κύριε υφ. είναι έτος ελληνορωσικής φιλίας πληροφορίες των Ε αναφέρουν ότι ακόμα δεν έχουν γίνει εκείνες οι ενέργειες σε επίπεδο προγραμματισμού και δηλώσεων που θα μπορούσαν να αναδείξουν έτι περαιτέρω τη σύσφιξη των ιστορικών δεσμών μεταξύ της ορθόδοξης Ελλάδας και της ομόδοξης Ρωσίας.
Παρόλο που μεσολάβησε το διάστημα των εκλογών, ο προγραμματισμός των δράσεων συνεχίστηκε. Ήδη συνεχίζονται οι εκατέρωθεν συναντήσεις με εντατικούς ρυθμούς και εκτιμώ ότι όλα θα κυλήσουν ομαλά.
- Είχαμε αποκαλύψει στα Ε την πρωτοβουλία που είναι σε εξέλιξη μεταξύ των υπηρεσιών σας και της αρμοδίας Γενικής Γραμματείας Αποδήμου Ελληνισμού με το υπουργείο εσωτερικών για το θέμα του θεσμικά κατοχυρωμένου δικαιώματος των ελλήνων της διασποράς του εκλέγειν και εκλέγεσθαι; που βρίσκεται το θέμα;
Είμαστε στο στάδιο των συζητήσεων, ώστε να μπορέσουμε να έχουμε βήματα σταθερά προς την κατεύθυνση αυτήν.
